<!– @page { size: 21cm 29.7cm; margin: 2cm } P { margin-bottom: 0.21cm } –>

ÜLKEMİZDE BİR İLK: ACİL YARDIM YÖNETİMİ LİSANS PROGRAMI

Günhan ERDEM, Ufuk Hürşat HÜŞAN

Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Yüksekokulu, 17100 Çanakkale

Tel: (286) 217 10 01; Faks: (286) 217 60 57; e-posta: gerdem@comu.edu.tr

ÖZET

Ülkemizde acil hizmetleri, üyesi olmak üzere başvuruda bulunduğumuz Avrupa Birliği ülkeleri ile kıyaslandığında, şekil, içerik nitelik açısından büyük farklılıklar oluşturmaktadır. Vatandaşlarımız arasından acil yardıma gereksinim duyan kişiler, durum şekline göre farklı merkezleri arayarak talep ederlerken, Avrupa Birliği ülkelerinde bu hizmetler tek numara üzerinden şılanmaktadır. Bununla birlikte genel olarak olağanüstü bir durum veya bir afetle şı şıya kalındığında ise, halkın ına koşacak olan itfaiye teşkilatları ile sivil savunma ekipleri hem yetersiz kalmakta hem de aralarında yetersiz koordinasyon oluşu nedeniyle ışıklıkların ortaya çıkması kaçınılmaz olmaktadır. Bunun en önemli nedeni, acil hizmetlerindeki dağınıklık yeterli yönetimi disiplininin sağlanamamış olmasıdır.

Bu noktadan hareketle, Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Yüksekokulu bünyesinde, her türlü veya olağanüstü durum şısında gerekli olan tüm acil hizmetini verebilecek olan; yönetiminin ilkelerini öğrenmiş uygulayabilecek durumda donatılmış olan; kendisine bağlı ekipleri kurabilecek, eğitebilecek, gerektiğinde sevk idaresini üstlenebilecek olan uzman personel yetiştirmek amacıyla, 4 yıllık “Acil Yönetimi” lisans ı açılmış ilk öğrencilerini içinde bulunduğumuz eğitim-öğretim yılı itibariyle alarak akademik faaliyetlerine başlamıştır.

Bu bildiride, ün tımı, amaçları, eğitim felsefesi, müfredatın tımı yapılarak, mezuniyet sonrası iş olanakları ile ün geleceği ülkemiz açısından getireceği yararlara dönük önerilerimiz tartışılacaktır.

ANAHTAR SÖZCÜKLER

yönetimi, Olağanüstü durum yönetimi, Acil

1. GİRİŞ

Bilindiği gibi, Ülkemizin üyelik başvurusu üzerine müzakere sürecini başlatan Avrupa Birliği ülkeleri ile Dünyamızın diğer gelişmiş ülkelerinde uygulanan “tek numarayla tüm acil hizmetlerinin şılanması” itfaiye teşkilatları tarafından yönetilmektedir. Ülkemizin Avrupa Birliği üyeliğine dair imzalamış olduğu anlaşmalar ile bu doğrultuda hazırladığı uyum yasalarının bir kısmı da bu konuyu kapsamaktadır. Bu hizmeti vermek için çağdaş donanımlı iyi eğitilmiş “Acil Uzmanı Yöneticileri”ne ihtiyaç vardır. Bu alandaki boşluğu doldurmak amacıyla Amerikan Ulusal Yönetimi Birliği (FEMA) ile İstanbul Teknik Üniversitesi arasında bir eğitim anlaşması imzalanmıştır. Başbakanlık İçişleri Bakanlığı’nın onayıyla yapılan bu anlaşma gereğ tüm iller kademeli olarak Yönetimi konusunda standart bir eğitimden geçirilecektir. Uygulamanın ana dayanaklarından biri de yeniden yapılandırılmış itfaiye teşkilatlarıdır. Bu amaçla doğacak nitelikli Acil Uzmanı, Yöneticisi, İtfaiye Teşkilatı Uzmanı yöneticilerine olan ihtiyaç, Acil Yönetimi konusunda eğitim veren 4 yıllık bir lisans ıyla şılanabilir. Ülkemiz genelinde faaliyet gösteren birçok Hizmetleri Meslek Yüksekokulu’nun bünyesinde iki yıllık “Ambulans Acil Bakım Teknikerliği” (AAT) önlisans ı ile iki üniversitemizde “İtfaiye Yangın Güvenliği” (İYG) önlisans ı bulunmaktadır. Bu programdan mezun olanların yönetici olabilmeleri için lisans diploması almaları gerekmektedir. “Acil Yönetimi” ünün, AAT ile İYG önlisans programlarının genel anlamda bütünleştirilerek vereceği lisans düzeyindeki eğitimle, bu açığı kapatacağı düşünülmüştür. Böylelikle bu ün, özgün öğrencilerinin yanı sıra, AAT ile İYG programları mezunlarına dikey geçiş hakkı yarak geniş bir kitleye hizmet vereceği de göz önüne alınmıştır.

Bu düşüncelerden hareketle ülkemizin geçmişte yaşadığı acı deneyimlerden elde edilen çıımlar doğrultusunda, acil yönetimi alanında eğitim almış uzman personele olan ihtiyacı şılamak üzere, Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Yüksekokulu olarak tarafımızdan “Acil Yönetimi” adı altında dört yıllık bir lisans ı hazırlanmış 2004 yılı içerisinde Yüksek Öğretim Kurulu Başkanlığı’na sunulmuştur.

Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı, teklifimizi incelemiş 16.09.2005 tarihli genel kurul toplantısında 2005–2006 Eğitim-Öğretim Yılı’ndan itibaren Acil Yönetimi üne öğrenci kabulünü uygun görmüştür. Böylelikle ümüz, 2005–2006 Eğitim-Öğretim Yılı Güz Dönemi itibariyle belirtilmiş olan kontenjan dahilinde yaptıran 20 öğrencisi ile akademik faaliyetlerine başlamış bulunmaktadır.

2. EĞİTİM FELSEFESİ MÜFREDAT

Acil Yönetimi ü’nde, olarak dört alanda; Arama-Kurtarma, Acil , İtfaiyecilik Yönetimi konularını içeren çok yoğun uygulamaya dayalı bir eğitim ı uygulanmaktadır. Çanakkale’deki mevcut potansiyel, bütünüyle bu eğitime yönlendirilmiş durumdadır.

ın dört yıldan (sekiz yarıyıl) oluşan müfredatı, ilk yarıyıldan itibaren uygulamalı eğitime dayanmaktadır. İlk yarıyılda, anatomi fizyoloji temeli ile birlikte öğrencilere, yönetimi kavramının arama-kurtarma çalışmaları konusundaki prensiplerinin aktarılması hedeflenmiştir. Bu kavramların, uygulamada daha da yoğunlaştırılarak işlendiği 2. yarıyıl sonrasında; yani 2. sınıftan itibaren de müfredatında, “acil , acil bakımı, arama-kurtarma, acil servis larının kullanımı, itfaiyecilik yönetimi” konuları merkezinde yoğunlaşan bu konuları destekleyen alanlar olan, “kimya, , elektrik, yapı bilgisi, teknik , projelendirme, iletişim, sivil savunma kriminoloji” konularında da dersler bulunmaktadır. Bunun yanı sıra; dört yıllık lisans boyunca, yabancı dil eğitiminin yanı sıra beden vücut geliştirme ı da uygulanmaktadır. Ayrıca, öğrencilerimizin, yaz aylarında en az ikisi itfaiye teşkilatlarında olmak üzere toplam 4 kez 25’er işgününden oluşan staj yapmaları öngörülmüştür. Son olarak, öğrencilerimiz eğitimlerinin son yılında bitirme ödevi hazırlayacaklardır. Bu ödev, kendilerine verilen bir konu üzerinde kapsamlı araştırma, projelendirme uygulama aşamalarını kapsayacaktır. Müfredatı oluşturan tüm dersleri, bitirme ödevini stajlarını yla tamamlayan öğrencilerimiz mezun olmaya hak kazanacaktır.

ün yüksek önemi mezuniyet sonrasında mezunlarımızın ülkemize yapacakları hizmetin ulviliği nedeniyle, “acil yönetimi” eğitim sürecindeki disiplin ön plana çıkmaktadır. Yüksek disiplini sağlamak ayrıca, öğrencilerin bir ekip ruhuyla hareket etmelerine ön ayak teşkil etmek öğrencilerin özgüvenlerini pekiştirmek amacıyla, dört yıllık eğitimleri boyunca tek tip elbise uygulamasına gidilmiştir. Öğrenciler, eğitimleri boyunca, okul içi derslerde kendilerine verilen elbiseyi giymektedirler. Bu elbise, üzerinde armasının işli olduğu gömlek, mont şapka ile pantolon bottan oluşmaktadır. Ayrıca öğrencilerimiz arazi uygulamalarında ise yine okul idaresi tarafından tespit edilen kıyafeti donanımı kullanmaktadırlar. Arazi kıyafeti ise, su geçirmez solo pet, mont, arazi botu donanımı içeren sırt çantasından oluşmaktadır.

Belirtilen eğitimin alt yapısını teşkil etmek sürekliliğini sağlamanın, günümüz ekonomik koşulları ekonomi politikaları dikkate alındığında ne denli zor olabileceği kendiliğinden ortaya çıkmaktadır. Yalnızca, yukarıda bahsedilen öğrenci kıyafetleri düşünüldüğünde, bir öğrenci için okul içi arazi uygulamalarında giyilecek kıyafetlerin bir takımının maliyeti yaklaşık olarak 650.- YTL dolayındadır. Bu maliyete, arazi uygulamalarında kullanılacak diğer donanım (tırmanma ipleri gereçleri, baret, gözlük, eldiven gibi) dahil değildir. Öğrencilerimizin, eğitim amaçlı yurtiçi yurtdışı seyahatleri ile özgünleştirilmiş yabancı dil kurs takviyeleri proje çalışmalarının maliyetleri de hesaba katılacak olursa, bu kapsamdaki bir lisans eğitiminin tamamının öğrenci başı maliyetinin yaklaşık olarak 10.000 .- Amerikan ı civarında olacağı tahmin edilmektedir. Şüphesiz ki, bu meblağın tamamının öğrenciler veya Üniversite olanakları ile şılanabilmesi olanaksızdır. Bu nedenle en mantıklı çözüm yolu, öğrencilerimizin her birinin burslu okutulmasını sağlamaktır. Burada tek düşünülmesi gereken konu verilecek bursların kaynağının ne şekilde oluşturulacağıdır. Bunun da bizce çok basit sorunu temelden çözecek bir yolu bulunmaktadır: Öğrencilerimizin her birinin, ülkemizin bir belediyesi tarafından okutulmasının sağlanması.

Başta da belirtildiği üzere, “tek numarayla, tüm acil hizmetlerinin şılanması” Avrupa Birliği uyum süreci kapsamında ülkemizde de uygulanmaya başlayacak bu hizmetin yerine getirilmesi, belediyeler bünyesindeki itfaiye teşkilatlarınca düzenlenecektir. Eğer, ümüzde öğrenim gören görecek olan öğrencilerimiz, mezuniyet sonrası mecburi hizmette bulunma koşulu ile belediyeler tarafından sağlanacak burslar ile okutulacak olursa, Avrupa Birliği uyum süreci içinde çözülmesi gereken bu sorunun kolaylıkla doğru bir şekilde çözülmesi de sağlanmış olacaktır. Bunun mümkün olması halinde, öğrencilerimiz stajlarından en az ikisini, kendilerine burs veren belediyelerin itfaiye teşkilatlarında yapacaklar son sınıfta hazırlayacakları bitirme ödevlerinin konusunu da o ilin senaryolarının hazırlanması teşkil edecektir. Bu sayede öğrencilerimiz tam donanımlı bir şekilde görevlerini derhal yerine getirmeye hazır durumda mezun olacaklardır.

2.1. ACİL YARDIM YÖNETİMİ” LİSANS ÖĞRENİMİNE İLİŞKİN SEKİZ YARIYILLIK DERS PROGRAMI

I.YARIYIL (GÜZ)

DERSİN
KODU

DERSİN ADI

Haftalık

Ders saati

T

U

101

Yönetimine Giriş I

2

0

103

Acil Kurtarma Çalışmaları I

2

4

105

Acil Servis ları I

2

4

107

Anatomi

2

0

109

Fizyoloji

2

0

111

Tıbbi Terminoloji I

1

0

113

Beden Vücut Geliştirme I

0

4

II. YARIYIL (BAHAR)

DERSİN
KODU

DERSİN ADI

Haftalık

Ders saati

T

U

102

Yönetimine Giriş II

2

0

104

Acil Servis ları II

2

4

106

Acil Kurt.Çalış. II

2

4

118

Tıbbi Terminoloji II

1

0

110

Beden Vücut Geliştirme II

0

4

112

Psikoloji

2

0

III. YARIYIL (GÜZ)

DERSİN
KODU

DERSİN ADI

Haftalık

Ders saati

T

U

201

Acil Kurtarma Çalışmaları III

2

4

203

Acil Servis ları III

2

2

205

Acil Bakımı I

2

4

207

Beden Vücut Geliştirme III

0

4

209

I

2

0

211

Genel Kimya

2

0

213

Yabancı Dil III

4

0

IV. YARIYIL (BAHAR)

DERSİN
KODU

DERSİN ADI

Haftalık

Ders saati

T

U

202

Acil Kurtarma Çalışmaları IV

2

4

204

Acil Bakımı II

2

4

206

Beden Vücut Geliştirme IV

0

4

208

II

2

0

210

Yangın Kimyası

2

0

212

Yabancı Dil IV

4

0

Yaz Stajı

25 iş günü

V. YARIYIL (GÜZ)

DERSİN
KODU

DERSİN ADI

Haftalık

Ders saati

T

U

301

Teknolojinin Bilimsel İlkeleri I

2

0

303

Acil Durum Psikolojisi

2

0

305

Yönlendirilmiş Çalışma I

2

0

307

Acil Durum Araç Malzeme Bilgisi I

2

4

309

Beden Vücut Geliştirme V

0

4

311

Sivil Savunma Bilgisi

2

0

313

Teknik

2

2

315

Yabancı Dil V

4

0

VI.YARIYIL (BAHAR)

DERSİN
KODU

DERSİN ADI

Haftalık

Ders saati

T

U

302

Strüktür Yapı Bilgisi

2

0

304

Acil Durum Araç Malzeme Bilgisi II

2

4

306

Beden Vücut Geliştirme VI

0

4

308

Teknolojinin Bilimsel İlkeleri II

2

0

310

Kalite Kontrol Standartlar

2

0

312

Kriminoloji

2

0

314

Yabancı Dil VI

4

0

Yaz Stajı

25 iş günü

VII.YARIYIL (GÜZ)

DERSİN
KODU

DERSİN ADI

Haftalık

Ders saati

T

U

401

Yönetimi

2

0

403

Yapı Güvenliği Proje Bilgisi

3

0

405

Halkla İlişkiler Davranış Bilimleri

2

0

407

Beden Vücut Geliştirme VII

0

4

409

Acil Kurtarma Çalışmaları V

2

2

411

Elektrik Tesisatı Bilgisi

2

0

413

Acil Durum Araç Malzeme

Bilgisi III

2

4

415

Yabancı Dil VII

4

0

VIII.YARIYIL (BAHAR)

DERSİN
KODU

DERSİN ADI

Haftalık

Ders saati

T

U

402

Elektrik Elektronik Haberleşme Bilgisi

2

0

404

Afetlerden Korunma, Önleme Teknikleri

Hareket Tarzı

2

0

406

Yönlendirilmiş Çalışma II

2

0

408

Beden Vücut Geliştirme VIII

0

4

410

Acil Durum Eğt. Araç Mlz. Bil IV

2

4

412

Entegre Proje

2

0

414

Acil Kurtarma Çalışmaları VI

2

2

416

İletişim Yönetim Denetim

2

0

418

Yabancı Dil VIII

4

0

Yaz Stajı

25 iş günü

3. MEZUNİYET SONRASI İŞ OLANAKLARI

Bu programdan mezun olan öğrenciler “Acil Uzmanı Yöneticisi” olacaklardır. Her türlü uluslararası itfaiye teşkilatında “Şef” olarak göreve başlayabileceklerdir. Bu bölümden mezun olan öğrencilerin görev alacakları illerde en az beş yıl kalmaları sağlanırsa, eldeki mevcut elemanları yeni alınacak elemanları eğiterek ülkemiz standartlarının gelişmesine hizmet edebileceklerdir. Öğrencilerimizin Yüksekokulumuzla olan bağlantılarının mezuniyet sonrasında da devam ettirilmesi gelişen dünya standartlarına uygun güncelleme eğitimlerinin düzenlenmesi planlanmaktadır. Bu yolla Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi’ne yürekten bağlı; ülkemizin her yerinde her türlü şart altında görev yapabilecek almış oldukları eğitimin kalitesiyle saygınlık kazanan kişiler olacaklardır. Gelecekte ülkemizdeki İtfaiye Müdürleri’nin büyük bir yüzdesini bu gençler oluşturacaklardır. ün bu alanda ilk olması, Yüksekokulumuza dolayısıyla Üniversitemize bu konuda otorite saygınlık kazandıracaktır. Planlaması yapılan “ İşleri Müsteşarlığı” tam olarak hayata geçirildiğinde bu uzmanlar nezaretinde ortaya koyulacak hizmetler halkın ihtiyaç duyduğu “görev sorumluluğu bilincinin” sağlanmasında da çok önemli katkılar sağlayacaktır. Gönüllü Acil İtfaiyecilik konusunda eğitimler de verecektir. Bu uzmanlar görev yerlerinde de güçlü bir İtfaiye Teşkilatının oluşturulmasına katkıda bulunacaklardır.

4. SONUÇ ÖNERİLER

Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Yüksekokulu olarak, ülkemiz için bir ilke imza atmış “Acil Yönetimi” adını taşıyan bir yükseköğretim ını ülkemize kazandırmış bulunmaktayız.

Deprem doğal afetler konusunda geçmişte yaşanmış olan büyük acılar göz önüne alındığında; ülkemiz, ait olduğu coğrafya üzerinde en riskli bölgeleri kapsamaktadır. Bu nedenle, ümüzün 2009 yılında vereceği ilk mezunlarımızın, özellikle Marmara bölgesi başta olmak üzere, deprem tehdidi altında bulunan illerimizin belediyeleri bünyesinde görev almasını hedeflemekteyiz.

Bu amaçla, İçişleri Bakanlığı nezdinde gerekli işlemlerin yapılması, gerekirse Belediyeler Kanunun ilgili maddeleri kapsamında gerekli düzenlemelerin yapılması sonuçta bu mezunlarının amaca uygun şekilde istihdam edilerek hizmetlerinin sağlanması, ülkemiz ulusumuzun yarınlarının doğal afetler açısından güvenliğini temin bakımından en doğru yerinde bir uygulama olacağı kanaatinde bulunmaktayız.

Bu nedenle, ülkemizin için ulvi bir hizmet olarak gördüğümüz bu alan öğrencilerimize gerekli olan desteği sağlamak adına, konuyla ilgili tüm sivil toplum örgütlerinin girişimini beklemekte ummaktayız.

Tags: , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,
ACİL YARDIM VE AFET YÖNETİMİ bölümü nedir? ne iş yapar, iş olanakları, imkankar, dersler , Çanakkale, Çomü konusu
Benzer yazılar:
    Benzer yazı yok