Kuş Yumurtalarındaki Tasarımlar









Kuşlardaki yaratılış mucizeleri kanatları, tüyleri ya da göç yetenekleriyle sınırlı değildir. Bu canlılardaki olağanüstü tasarımlardan biri de yumurtalarında ortaya çı. Bize çok basit gibi görünen tavuk yumurtasının kabuğunda, topu girintilerini andıran 15 bin kadar gözenek bulunur. Daha küçük bazı ın yumurtaları ise, ancak mikroskop altında görülebilen süngersi bir kabuğa sahiptir.


Bu girintili-çıkıntılı yapılar, kuş yumurtasına büyük bir esneklik kazandırmakta darbelere şı direncini artırmaktadır. tam bir paketleme harikasıdır. Gelişmekte olan civcivin gereksinim duyduğu tüm besin suyu sağlar. Yumurtanın sarısı, protein, yağ, vitamin mineraller içerirken, akı da bir su deposu işlevini görür.


Gelişmekte olan civcivin besine suya olduğu kadar oksijen almaya karbondioksitini dışarı atmaya da gereksinimi vardır. Civcivin ayrıca bir ısı kaynağına, kemiklerinin gelişmesi için kalsiyuma, suyunun korunmasına, bakterilerin bulaşmasına mekanik darbelere şı bir koruma sistemine gereksinimi vardır. Tüm bu gereksinimleri kabuğu şılar. Civciv, kabuk zarlarının iç yüzeyinde bulunan bol damarlı bir katman aracılığıyla oksijen alır karbondioksitini atar. Gaz alıp verme, erişkin hayvanlarda olduğu gibi akciğerlerle değil, kabuktaki küçük gözenekler yoluyla olur. kabukları, şaşırtıcı ölçüde sağlam olmalarına şın, çok da incedir. Bu özellik, kuluçkadaki ana ya da babanın ısısının, yumurtanın içine kadar kolayca iletilmesini sağlar.


Gerekli Bir Kayıp











Kuluçka dönemi sırasında, yumurtadaki suyun ortalama %16sı gözeneklerden dışarı buharlaşarak kaybolur. Biyologlar eskiden bu su kaybının, kabuğunun hava geçirebilen yapısı nedeniyle zorunlu, ama zararlı bir kayıp olduğunu düşünüyorlardı. Oysa son araştırmalar, bu su kaybının civcivin yumurtadan çıkması için gerekli olduğunu göstermiştir.


Civcivin yumurtadan çıkarken gagasındaki dişini kullanarak kendisine bir delik açtığı ilk aşamada, fazla oksijene başını oynatacak kadar bir boşluğa gereksinimi vardır. Bu gereksinimler, yumurtadaki suyun kaybedilmesi, dolayısıyla yer açılması bu açılan yerde daha çok oksijen bulundurulmasıyla şılanır. Konunun daha da ilginç olan yönü, farklı kabuklarının su kaybetme oranlarının da, ideal olan % 15-20lik su kaybını sağlayacak şekilde ayarlanmış olmasıdır. Örneğin, dalgıç kuşu yumurtasının su kaybetme oranı, daha kuru ortamda kuluçkaya yatırılan aynı büyüklükteki bir başka yumurtadan üç kat daha fazladır.


Yumurtadaki Dayanıklılık Tasarımı


Bir kabuğunun, gaz, su ısı işlemini düzenlemesi gerektiği kadar sağlam da olması gerekir. Kabuk, gelişmekte olan civcivi dış darbelere şı koruyacak kuluçkaya yatan annenin ağırlığını kaldırabilecek kadar dayanıklı olmalıdır. Nitekim kuş yumurtalarına baktığımızda, son derece dayanaklı bir biçimde tasarlandıklarını görürüz. Büyük ın yumurtaları genellikle sert esnek olmayan bir yapıya sahiptir. Daha küçük ın yumurtaları ise yumuşak esnektir. Tavuk yumurtalarının kabukları sert gevrektir ancak yuvada birbirleri üzerine yuvarlandıklarında kırılmaz. Bu tür kabuk, aslında tüm iri yumurtalarda bulunmaktadır. Bu sağlamlık, yumurtayı saldırganlardan korumaktadır. Eğer bu sert gevrek kabukları küçük yumurtalarda olsaydı çok çabuk kırılırlardı. Araştırmalar, küçük yumurtalardaki kabukların gevrek değil, ama dayanıklı esnek olduğunu göstermektedir. Olası bir darbede esneyebilmeleri onları kırılmaktan kurtarır. Bir kabuğun gevrek ya da esnek yapıda olması, sadece civcivi korumak açısından değil, onun dünyaya geliş biçimi açısından da belirleyici rol oynar. Sert gevrek bir kabuktan çıkacak olan civcivin, kafasını bacaklarını çıkarmadan önce yumurtanın basık ucunda sadece bir-iki delik açması yeterlidir. Böylece delikleri birleştiren bir takım çatlaklar oluşur civciv şapka biçiminde bir kapağı kaldırmakla özgürlüğüne kavuşabilir.


kaynak: www.hayvanlaralemi.net

kaynak: hayvanlar.us

Tags: , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,
Kuş Yumurtalarındaki Tasarımlar hayvan, bilgi, hayvanlar konusu
Benzer yazılar:
    Benzer yazı yok